Op Ecosysteem Kraanswijk, gelegen in Groenlo, is innoveren geen modewoord - het is erfgoed. Al drie generaties lang wordt hier tegen de stroom in gedacht en gewerkt. “Hier gaat nooit iets normaal,” zegt Chris met een lach.
Zijn ouders waren al druk bezig met de zoektocht naar balans tussen bodem, dier en mens: sinds 1985 wordt er gewerkt met mineralenbalansen, sinds 1990 is kunstmest van het erf verdwenen en sinds 1995 is het bedrijf officieel biologisch. Ondertussen telt het bedrijf 200 koeien en 170 hectare grond, waarvan 35 hectare in natuurbeheer. De oude stal van opa, toen voor 12 koeien, dient nu als groepsaccomodatie.
Van mest naar energie
Chris nam het bedrijf over in 2019, maar zijn innovatieve geest – met de paplepel ingegoten – was al eerder terug te zien op het bedrijf. Zo kwam de zoektocht naar efficiënte mestverwerking in een stroomversnelling toen hij van de buurman een tip kreeg over een subsidie. Dit resulteerde in het plaatsen van een biogasinstallatie in 2005, waarmee mest een bron van energie werd.
Pionieren met de eerste koeientuin
Deze stap beïnvloedde ook de rest van de bedrijfsvoering - want hoe kwam de mest zo efficiënt mogelijk bij de biogasinstallatie? Dit leidde tot de eerste stappen in renovatie van de stal. En dat werd er niet zomaar één: in 2014 realiseerde het bedrijf de eerste ‘koeientuin’ ter wereld. Een open ‘serre’ met beplanting en bewegingsruimte voor de koe. “Koeien zijn eigenlijk bosdieren”, legt Chris uit, “en hier onder de bomen en klimplanten is er genoeg ruimte voor de koe om te rusten en schuilen”. Al snel bleek dat de kunststof vloer niet goed samenging met de mestrobot. Waar anderen later voor zand kozen, koos Chris voor stropellets omdat dit betere ‘voeding’ is voor de biogasinstallatie.
Nu zijn er plannen voor het innoveren van de biogasinstallatie, waarbij biogas wordt opgewaardeerd zodat het rechtstreeks kan worden geleverd aan het net.
Innovatie is niet altijd makkelijk
Ondanks alle stappen die de afgelopen jaren zijn gezet, was dit niet altijd makkelijk. Chris liep vaak tegen wet- en regelgeving aan die het proces belemmeren. “Voor innovatieve bedrijven zijn eigenlijk uitzonderingen nodig: je loopt snel tegen bestaande spelregels aan waarbinnen innovatieve ideeën niet passen. Ik schop dan ook graag tegen die regels aan.”
Uiteindelijk draait het Chris om het bouwen van een integraal systeem, een systeem wat in balans is. “Het bedrijf moet groeien als een sneeuwbal: evenveel aan alle kanten.” Als demobedrijf wil hij graag inzichtelijk maken wat zo’n integraal, samenhangend systeem allemaal met zich meebrengt. Zijn bedrijf mag een proeftuin zijn: hij wilt graag facilitator zijn om nieuwe ideeën tot uitwerking te brengen.
De droom voor de toekomst? Eerst de biogasinstallatie vernieuwen. Daarna klinkt er een droom om de melkveehouderij meer verweven met akkerbouw, om het ecosysteem verder versterken. Want op Kraanswijk stopt het innoveren nooit.