Veehouders van wie het bedrijf binnen 1000 meter rondom overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zitten, kunnen zich vanaf 18 januari 2027 inschrijven voor een vrijwillige regeling om te stoppen met het houden van vee. Dit biedt boeren die niet kunnen of willen extensiveren, omschakelen of verplaatsen, de kans om tegen 110 procent van de waarde met de veehouderij te stoppen. Het ministerie van LVVN heeft deze Landelijke vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr) donderdag gepubliceerd in de Staatscourant.
Voor veehouders is het belangrijk om na te denken over de toekomst van hun bedrijf. Tot 2035 moeten veehouderijen de stikstofemissies op hun bedrijven fors verminderen. Dicht bij kwetsbare natuur komen daar aanvullende regels bij om natuurherstel en vergunningverlening te bevorderen. Voor grondgebonden veehouders betekent dit bijvoorbeeld dat zij naar een extensieve bedrijfsvoering toe moeten werken in 2035. Veehouders die dit niet willen of kunnen, of bijvoorbeeld geen bedrijfsopvolging hebben, kunnen er met de Vbr voor kiezen om te stoppen met het houden van vee.
De Vbr is een ruimhartige subsidieregeling voor de beëindiging van veehouderijlocaties met melkvee, varkens, pluimvee, vleeskalveren, overig rundvee, geiten, vleeseenden en konijnen. Voor bedrijven die binnen 1000 meter van een overbelast stikstofgevoelig natuurgebied zitten kan van 18 januari tot en met 18 februari een aanvraag worden gedaan bij RVO. Voor veehouders die van deze regeling gebruik willen maken is 715 miljoen euro subsidiegeld beschikbaar. Als het budget niet op gaat in deze eerste periode, kunnen veehouders uit heel Nederland zich tijdens een tweede openstelling inschrijven voor deze Vbr. Zij krijgen een vergoeding van 100 procent van de waarde.
| Voor veehouderijlocaties gelegen binnen een strook van 1000 meter rond overbelaste N2000 geldt: |
Voor veehouders gelegen buiten een strook van 1000 meter rond overbelaste N2000-gebieden geldt: |
|---|---|
| Toekenning op basis van volgorde van aanvraag (first come, first serve) | Toekenning van de subsidie gaat op rangschikking naar stikstofuitstoot (rangschikking van het aantal euro subsidie per kilogram ammoniakemissie) |
| Vergoeding van 110% voor het waardeverlies van de stallen (productiecapaciteit) | Vergoeding van 100% voor het waardeverlies van de stallen (productiecapaciteit) |
| Vergoeding van 100% voor de productierechten die de veehouder moet laten vervallen | Vergoeding van 100% voor de productierechten die de veehouder moet laten vervallen |
| Een bijdrage in de sloopkosten van € 45 per m2 staloppervlakte. |
Door in deze Vbr bij de subsidieverlening voorrang te verlenen aan veehouderijlocaties dicht bij overbelaste natuurgebieden, draagt de regeling gericht bij aan het verminderen van stikstofneerslag, aan natuurherstel en het scheppen van ruimte voor vergunningverlening. De regeling sluit zo ook goed aan bij het maatregelenpakket dat het kabinet heeft aangekondigd.
Alle voorwaarden van de regeling staan op RVO.nl. Hier kan ook de aanvraag gedaan worden.
Om te borgen dat met de regeling zowel doeltreffend als doelmatig resultaat wordt geboekt is het van belang dat de doelgroep voldoende groot is. In opdracht van het ministerie van LVVN heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) daarom een verkenning uitgevoerd naar hoeveel veehouders in de nabijheid van Natura 2000-gebieden een veehouderijlocatie hebben. Op basis van de uitkomst van die verkenning heeft het vorige kabinet besloten in de regeling uit te gaan van een strook van 1.000 meter rond alle overbelaste Natura 2000-gebieden. RIVM heeft over het resultaat van de verkenning een kennisnotitie opgesteld. Omdat deze regeling dus al eerder ontworpen is, zijn de afstanden niet één op één hetzelfde zijn met het voorgenomen zoneringsbeleid. Wel sluit deze regeling goed aan bij het nieuwe beleid aangezien alle boeren in de zones voorrang krijgen.
Het gebiedsgericht werken aan natuurherstel heeft nut en noodzaak in en rondom nagenoeg alle N2000-gebieden in Nederland. Daarmee kan deze regeling, ook voor gebieden waar geen sprake zal zijn van een zone, effectief bijdragen aan natuurherstel.
Het kabinet heeft voor de zomer bekend gemaakt bij welke gebieden naar verwachting een zone nodig is. De lijst is gepubliceerd in verdiepingsbijlage Hoofdlijn 3 van de kamerbrief van 26 juni 2026, met de uitleg hoe het kabinet tot deze lijst is gekomen. De lijst met gebieden is nog niet definitief; er zullen nog een aantal gebieden gaan afvallen. De definitieve selectie van Natura 2000-gebieden waar de zoneringsaanpak gaat gelden, vraagt zorgvuldigheid. Komende periode worden de gesprekken met provincies voortgezet. De definitieve lijst wordt in januari 2027 bekend gemaakt. Zo werken we stapsgewijs toe naar helderheid voor ondernemers.
Ondernemers weten vóór de sluiting van de regeling waar de zones komen. Wel kunnen provincies nog met alternatieve plannen komen, waardoor we op dit moment nog geen volledige zekerheid kunnen bieden. Ondernemers die twijfelen kunnen zich inschrijven voor de huidige regeling, en op een later moment in het traject een definitieve beslissing nemen. Onderdeel van de zoneringsaanpak is ook de ontwikkeling van een ondersteunend pakket. Dit pakket bestaat voor de zones primair uit regelingen gericht op verplaatsing, extensiveren/omschakelen en beëindiging. Daarmee komen er aanvullend op deze regeling ook handelingsopties beschikbaar voor boeren in de zone.
Door bij de subsidieverlening voorrang te verlenen aan veehouderijlocaties dichtbij overbelaste natuurgebieden, draagt de regeling maximaal bij aan het verminderen van stikstofneerslag, natuurherstel en het creëren van ruimte voor vergunningverlening.
Het kabinet wil ondernemers die het besluit hebben genomen om te stoppen met het houden van vee ruimhartig ondersteunen, en kiest daarom voor een percentage van 110% en 100%. De urgentie van de stikstofproblematiek maakt dat veehouderijen binnen 1000 meter van overbelaste Natura 2000-gebieden een hogere vergoeding wordt geboden: op die manier wordt de regeling doeltreffender gemaakt.
Het gaat om voor stikstof gevoelige en overbelaste Natura 2000-gebieden. Op RVO.nl staat om welke gebieden het gaat.
Hoeveel veehouderijlocaties deel kunnen nemen hangt sterk af van welke bedrijven meedoen, en laat zich dus moeilijk voorspellen. Er is op dit moment in totaal €715 miljoen euro beschikbaar (exclusief uitvoeringskosten). Een voorzichtige schatting is dat met dit bedrag maximaal 375 subsidieaanvragen positief beschikt kunnen worden. Echter, in het coalitieakkoord van dit kabinet is voor de Vbr extra geld toegevoegd, zodat bij overtekening in de eerste openstelling snel geschakeld kan worden om het subsidieplafond op te hogen. In dat geval kunnen er dus ook meer ondernemers deelnemen aan de regeling.
Voor vrijwillige beëindiging van veehouderijlocaties heeft het kabinet, boven op het budget voor de Vrijwillige beëindigingsregeling, een bedrag van € 2,75 miljard beschikbaar. De Europese Commissie heeft nu goedkeuring gegeven voor een regeling met een subsidieplafond van € 715 miljoen. De regeling zal voor dat bedrag opengesteld worden. In het coalitieakkoord van dit kabinet is voor de Vbr extra geld toegevoegd, zodat bij overtekening in de eerste openstelling snel geschakeld kan worden om het subsidieplafond op te hogen. Daarnaast komen er de komende jaren ook nog andere regelingen beschikbaar voor veehouders die willen stoppen met het houden van vee.