Tuinderij de Es, Bart Pijnenburg en Daniëlla de Winter (Haaren)

Op Tuinderij de Es wordt al 40 jaar met succes een grote diversiteit aan biologische producten geteeld. Ondernemers Bart Pijnenburg en Danielle de Winter begonnen ongeveer 15 jaar geleden samen de zoektocht naar een eigen bedrijf. Ze namen Tuinderij de Es over, en zetten dat naar hun hand.

Begin jaren ‘80 was deze tuinderij nog als spirituele woon-werkgemeenschap is opgestart. Van een woon-werkgemeenschap veranderde het in een tuinderij met bredere sociale functies. Na de overname door Bart en Daniëlla in 2012, begon het ondernemerskoppel met professionelere communicatie en het opbouwen van een netwerk. Ook de tuinderij zelf werd opgeknapt, met onder andere meer overdekte ruimte voor een zorgtak en cursussen. Het belangrijkste gedurende deze ontwikkelingen was het behoud van de sfeer. “Want dat is juist wat de tuinderij kenmerkt”, licht Bart toe.

“Biologisch was in eerste instantie voor heel donkergroene mensen, maar in kwaliteit en kwantiteit zijn biologische producten absoluut verbeterd.”

Naïviteit brengt je ergens

“Wij willen de wereld beter achter laten”, vertelt Bart over zijn motivatie. De tuinderij beslaat 3 hectare enkeerdgrond, waar 80 verschillende soorten gewassen op geteeld worden. Deze worden zowel in de eigen winkel als op de markt en via de korte keten verkocht. Het ondernemen op de tuinderij ging niet zonder slag of stoot, zo waren andere agrarisch ondernemers sceptisch over de werkwijze. “En we waren misschien een beetje naïef, maar die naïviteit brengt je ook ergens.”

Groei van de klandizie

“Ons verdienmodel is nu stabiel, maar in de eerste jaren was het echt hard werken. Alles moet op zichzelf renderen”, vertelt Bart. De ondernemer merkt op dat de actuele grote aandacht voor duurzame landbouw resulteert in meer vragen over de tuinderij en meer klanten in de winkel. “Mensen gunnen ons dan iets meer.” In corona-tijd zagen ze de klandizie groeien in de eigen winkel. “Biologisch was in eerste instantie voor heel donkergroene mensen, maar in kwaliteit en kwantiteit zijn biologische producten absoluut verbeterd.”

Vrijwilligers en arbeid

Het bedrijf past geen gewasbeschermingsmiddelen toe, waardoor het qua onkruid best wat extra werk oplevert. De tuinderij maakt veel gebruik van stagiaires en vrijwilligers en op piekmomenten wordt er extra betaalde arbeid ingezet. “Het is absoluut arbeidsintensief.” Ook werken er cliënten op het bedrijf mee die kleine klusjes doen, maar niet altijd even productief meewerken. De rol van vrijwilligers op het bedrijf is volgens Bart een hele bijzondere. “Via een cursus kwam ik met de tuinderij in contact en ben ik vrijwilliger geworden. Ik heb affiniteit met dit soort landbouw en kan zo lekker buiten werken”, verklaart een vrijwilliger. Op het bedrijf vinden veel ‘kruisbestuivingen’ plaats. Door de diversiteit aan mensen op de tuinderij wordt er ook geleerd van elkaar over natuur en tuinen, maar ook over elkaar. “Ik krijg voldoening van de plek en de mensen, niet per se van het werk”, zegt een andere vrijwilliger. Voor de vrijwilligers wordt altijd gekookt, met verse ingrediënten uit de tuin. “Dat is een echt feestje.”

Ondanks de vele bijdragen van vrijwilligers wacht Bart met smart op machines en robotisering in de biologische teelten. “Een wens en verwachting, al begrijp ik dat de schaal waarop we telen best lastig zal zijn om robots rendabel te maken. En hoewel mensen ons veel brengen op het bedrijf, maken slimme technieken het werk een stuk aangenamer”, licht de ondernemer toe.

Als demobedrijf wil Bart een platform creëren waarbij inspiratie en van elkaar leren gestimuleerd wordt. “Wat we willen meegeven is breder dan puur experimenten en techniek, namelijk dat het ook lonend is om multifunctioneel te denken.”

Kennis opdoen en delen

Bart is actief in een intervisiegroep met bio-tuinders in Brabant, waarbinnen veel bedrijfsbezoeken georganiseerd worden. Daar doet hij veel kennis en ervaring op voor zijn eigen bedrijf. Ook vakbladen en adviseurs rond biologische bestrijding zijn een bron van kennis voor de ondernemer. Als demobedrijf wil Bart een platform creëren waarbij inspiratie en van elkaar leren gestimuleerd wordt. “Wat we willen meegeven is breder dan puur experimenten en techniek, namelijk dat het ook lonend is om multifunctioneel te denken.” Als tip voor agrariërs die duurzame maatregelen willen treffen zegt hij: “Doe mee met een demoproject en ga bij anderen kijken”.

Maak kennis met dit demobedrijf

Bekijk de webstie van het bedrijf

Maak kennis met andere demobedrijven

Meer weten over de duurzame maatregelen van andere demobedrijven? Maak ook kennis met deze bedrijven.