Het kabinet heeft een maatregelenpakket gepresenteerd om stikstofdoelen te halen en klimaatemissies te verlagen. In dit maatregelenpakket zitten regels en doelen waar akkerbouw- en teeltbedrijven aan moeten gaan voldoen én welke ondersteuning je daarbij kunt krijgen. De regels en normen worden stapsgewijs ingevoerd tot 2035. Dit geeft je als ondernemer de tijd om je bedrijf aan te passen op de nieuwe wetten en regels. 

Op deze pagina lees je als akkerbouwer en teler welke nieuwe regels het kabinet voorstelt voor je bedrijf en welke ondersteuning je kunt krijgen. 

Nieuwe wetten en regels

Dit zijn de regels die het kabinet wil invoeren voor akkerbouw- en teeltbedrijven. 

Regels voor akkerbouwers in de zoneringsaanpak 

Akkerbouw- en teeltbedrijven die dicht bij kwetsbare Natura 2000-gebieden of in kwetsbare watergebieden zitten, krijgen te maken met de zoneringsaanpak. Deze zoneringsaanpak richt zich niet alleen op het terugdringen van stikstof, maar is een brede aanpak om kwetsbare natuur voldoende te herstellen. Het heeft bijvoorbeeld ook tot doel om de waterkwaliteit te verbeteren en verdroging tegen te gaan. 

  • Voor voldoende natuurherstel zijn extra maatregelen nodig dichtbij kwetsbare Natura 2000-gebieden. Voor het behalen van waterkwaliteitsdoelen zijn extra maatregelen nodig in kwetsbare watergebieden (beekdalen en grondwaterbeschermingsgebieden). 

  • Akkerbouwers en telers krijgen vanuit de zoneringsaanpak te maken met de volgende regels: 

    • Er komt een verplichte gewasrotatie van 1:3, met bijbehorende lijst rustgewassen. Hierdoor moet de uitspoeling van fosfor en nitraat verminderen. 
    • Er komen strengere regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. De uitwerking hiervan volgt nog, binnen het Convenant Toekomstbestendige Gewasbescherming. 
    • Langs beken komen mestvrije stroken van 5 meter breed.  
    • Er geldt een gebruiksnorm van 170 kg stikstof per hectare per jaar. Dit is een gezamenlijke norm voor kunstmest en dierlijke mest.  

  • In deze gebieden komt ook een extra aanpak om waar nodig het watersysteem te herstellen. Het kan zijn dat dit ook effect gaat hebben op het bedrijf. 

  • De zones waar deze extra regels gaan gelden, worden begin 2027 bekend. 

  • Provincies kunnen bij Natura 2000-gebieden met een gebiedseigen aanpak komen dan de rijksoverheid voorstelt. Dat heet een omwisselbeslissing. Uitgangspunt is dat met zo'n omwisselbeslissing evenveel natuurherstel plaatsvindt. Provincies hebben tot en met 31 augustus 2028 de tijd om met zo’n gebiedseigenaanpak te komen.  Bij de provincie is bekend voor welke zone en Natura 2000-gebied aan een omwisselbeslissing wordt gewerkt. 

Andere wijzigingen in regels voor akkerbouwers en telers 

  • Vanaf 1 januari is het verplicht om ureumhoudende meststoffen, spuiwaters en plantaardig digestaat, emissiearm aan te wenden. Hierdoor verminderen de veldemissies. 

  • Akkerbouwers en vollegrondtelers kunnen samenwerkingsovereenkomsten sluiten met melkveehouders uit de buurt, voor het uitrijden van mest, het uitwisselen van grond en andere manieren die drukfactoren op de natuur kunnen verlagen. 

Steun voor akkerbouwers en telers

Als akkerbouwer en teler heb je tot 2035 om aan de nieuwe zoneringsregels te gaan voldoen. Dat geeft je tijd om te onderzoeken welke kant je met jouw bedrijf uit kunt en wilt. Er is ondersteuning om je te helpen bij het maken van keuzes. Ook komt er financiële steun, zodat investeringen die nodig zijn, mogelijk worden. 

Op regelingen en ondersteuning vind je regelingen die nu al beschikbaar zijn. Hieronder lees je welke extra ondersteuning beschikbaar komt. Deze ondersteuning helpt je de komende jaren om met je melkveebedrijf aan de nieuwe regels te gaan voldoen. 

1. Eerst inzicht: kennis, advies en begeleiding  

Voordat je keuzes maakt over de ontwikkelrichting van het bedrijf, is het belangrijk dat je weet wat bij jou als ondernemer past, wat past in het gebied waar je bedrijf zit en hoe groot de stappen zijn die je moet zetten.  

2.  Hulp bij extensiveren en omschakelen 

Door te extensiveren kun je als akkerbouwer de belasting op de natuur en van de waterkwaliteit verminderen. Dit kan ook samengaan met omschakeling naar een ander, duurzaam verdienmodel. De volgende extra steun komt hiervoor beschikbaar in de komende jaren. Deze steun is voor een groot deel ook beschikbaar voor agrariërs buiten de zones in en rond kwetsbare natuur. 

  • Extra geld voor Agrarisch Natuurbeheer: De komende jaren komt hiervoor 1,2 miljard euro extra beschikbaar. Dit helpt om tot een meer extensief verdienmodel te komen. 

  • Extra geld voor Investeringsfonds Duurzame Landbouw: Boeren die willen omschakelen naar een meer duurzaam verdienmodel kunnen via dit fonds een voordelige lening afsluiten (Voor de jaren 2027 en 2028 is dit in totaal 69 miljoen).  

  • Extensiveren en omschakelen in zones: Met de mogelijkheid tot het afwaarderen van gronden en met de regeling Extensieve Landbouw in Zones (ELZ) komt er ondersteuning voor agrariërs in zones vlakbij kwetsbare natuur of in kwetsbare watergebieden. Om de gevraagde stap te kunnen maken, worden deze regelingen nu uitgewerkt. 

  • Grondinstrumenten: Om het mogelijk maken om extra grond te kunnen kopen, wordt kavelruil en herverkaveling gestimuleerd. Via de Nationale Grondbank wil LVVN gericht grond aankopen en vervolgens uitgeven aan agrariërs die willen extensiveren. 

  • Actieplan biologische landbouw: Vanuit dit actieplan komt er steun voor agrariërs die willen omschakelen naar biologische bedrijfsvoering. Het gaat hier vooral om compensatie voor tijdelijk verlies van inkomsten. Vanaf 2027 komt hiervoor zo’n 14 miljoen euro per jaar beschikbaar. 

  • Tegemoetkoming certificeringskosten biologisch: Deze tegemoetkoming is bedoeld voor kleinere ondernemingen. De tegemoetkoming wordt nog uitgewerkt.