Het kabinet heeft een maatregelenpakket gepresenteerd om stikstofdoelen te halen en klimaatemissies te verlagen. In dit maatregelenpakket zitten regels en doelen waar veehouderijen aan moeten gaan voldoen én welke ondersteuning je daarbij als veehouder kunt krijgen. De regels en normen worden stapsgewijs ingevoerd tot 2035. Dit geeft je de tijd om je bedrijf aan te passen op de nieuwe wetten en regels. 

Op deze pagina lees je als pluimvee-, varkens en kalverveehouder welke nieuwe regels het kabinet voorstelt voor je bedrijf en welke ondersteuning je kunt krijgen.

Nieuwe wetten en regels

Dit zijn de regels die het kabinet wil invoeren voor pluimvee-, varkens- en kalverhouderijen. 

Borgen van sectorale emissiereductie 

  • De Kritische Depositie Waarde (KDW) wordt vervangen door vaste emissiereductiedoelen voor landbouw, industrie en mobiliteit. 

  • De landbouw moet in 2035 42 tot 46 procent minder ammoniak uitstoten dan in 2019. Dat komt neer op 45,4 tot 49,7 kiloton ammoniakuitstoot minder. 

  • In 2030 geldt voor de landbouw een streefwaarde van 24,8 tot 27,0 kiloton minder ammoniakuitstoot dan in 2019. 

  • Er komen emissiereductieopgaves voor elke dierlijke sector afzonderlijk. Dit zijn doorvertalingen van het emissiereductiedoel dat voor de totale landbouwsector gaat gelden. Zo weet elke dierlijke sector wat binnen de eigen sector de opgave is. 

  • Vanaf 2028 monitort het ministerie van LVVN of de landbouwsector op koers ligt voor de streefwaarde van 2030. Zo nodig wordt in dit jaar gekeken of er extra inzet nodig is. Bijvoorbeeld door bedrijven die veel stikstof uitstoten aan te sporen om extra maatregelen te nemen. 

  • Wanneer in 2035 de emissiereductieopgave in de landbouw niet wordt behaald, wordt het juridisch mogelijk dat er een korting op productierechten wordt doorgevoerd. Dit is alleen bedoeld als ultiem borgingsinstrument voor het behalen van de vaste emissiereductieopgave in 2035. 

Bedrijfsspecifieke emissienormen landbouw 

  • Varkenshouderijen: Er komen emissienormen voor ammoniak (NH3) en broeikasgassen (CO2-eq) per dierplaats. Er wordt onderzoek gedaan welke normen haalbaar zijn. Verwachting is dat de normen in het eerste kwartaal van 2027 bekend worden gemaakt.   

  • Pluimveehouderijen: Er komt een emissienorm voor ammoniak (NH3) per dierplaats. Er wordt onderzoek gedaan welke norm haalbaar is. Verwachting is dat de norm begin 2027 bekend worden gemaakt. Het kabinet wil geen klimaatnorm voor de pluimveehouderij instellen, omdat pluimvee nauwelijks broeikasgassen uitstoot. 

  • Kalverhouderijen: Er komen emissienormen voor ammoniak (NH3) en broeikasgassen (CO2-eq) per dierplaats. Er wordt onderzoek gedaan welke normen haalbaar zijn. Verwachting is dat de normen eerste kwartaal van 2027 bekend worden gemaakt.   

  • De emissienormen zijn vanaf 2035 afrekenbaar. Voor die tijd stimuleert en beloont het kabinet ondernemers die al stappen zetten. 

Verbreden en aanscherpen productierechten 

  • Het is mogelijk dat de afroming van varkensrechten wordt ingevoerd. Dit omdat verwacht wordt dat in 2026 de mestproductie hoger zal zijn dan de wettelijke toegestane sectorale mestproductieplafonds. Het kabinet heeft hierover echter nog geen besluit genomen; ook niet over de hoogte van het afromingspercentage, mocht besloten worden tot herintroductie van afroming in de varkenshouderij.

  • Het kabinet wil dat het mogelijk wordt om productierechten af te romen of hierop te korten als een sector de emissiereductieopgave voor ammoniak in 2035 niet dreigt te halen. 

  • Hiervoor is het nodig om de juridische basis onder de stelsels voor productierechten te verbreden naar natuurherstel. Dit geldt voor alle bestaande stelsels, waaronder die voor melkvee. 

  • Afroming betekent dat bij verkoop van productierechten buiten de familie, een percentage van de productierechten door de overheid wordt doorgehaald. Bij korten van productierechten raken alle bedrijven binnen een dierlijke sector een deel van de productierechten kwijt.  

  • Het kabinet wil koplopers die meer doen dan de bedrijfsspecifieke emissienorm van ze vraagt, uitzonderen van zo'n korting. Hoe dit in de praktijk kan, wordt onderzocht. 

  • Het kabinet wil onderzoeken of productierechten ook ingevoerd kunnen worden in de geitensector en de kalversector. 

  • Als beheersmaatregel voor het invoeren van de Rekenkundige ondergrens (RKO) onderzoekt het kabinet hoe toenames door groei voorkomen kunnen worden doordat veehouderijen met diercategorieën niet begrensd zijn met productierechten zoals geiten en kalveren. Hoe en in welke gebieden zij dit willen doen, wordt nog uitgewerkt. 

Steun voor intensieve veehouders

Veehouderijen hebben tot 2035 om aan de nieuwe bedrijfsspecifieke emissienormen te gaan voldoen. Dat geeft je als veehouder de tijd om te onderzoeken welke kant je met jouw bedrijf uit kunt en wilt. Er is ondersteuning om je te helpen bij het maken van keuzes. Ook komt er financiële steun, zodat investeringen die nodig zijn, mogelijk worden. 

Op regelingen en ondersteuning vind je regelingen die nu al beschikbaar zijn. Hieronder lees je welke extra ondersteuning beschikbaar komt. Deze ondersteuning helpt je de komende jaren om met je veebedrijf aan de nieuwe regels te gaan voldoen. 

1. Eerst inzicht: kennis, advies en begeleiding  

Voordat je keuzes maakt over de ontwikkelrichting van het bedrijf, is het belangrijk dat je weet wat bij jou als ondernemer past, wat past in het gebied waar je bedrijf zit en hoe groot de stappen zijn die je moet zetten. 

2.  Hulp bij omschakelen 

Je kunt omschakelen een ander, duurzaam verdienmodel. De volgende extra steun komt hiervoor beschikbaar in de komende jaren. 

  • Extra geld voor Investeringsfonds Duurzame Landbouw: Boeren die willen omschakelen naar een meer duurzaam verdienmodel kunnen via dit fonds een voordelige lening afsluiten (Voor de jaren 2027 en 2028 is dit in totaal 69 miljoen).  

  • Actieplan biologische landbouw: Vanuit dit actieplan komt er steun voor agrariërs die willen omschakelen naar biologische bedrijfsvoering. Het gaat hier vooral om compensatie voor tijdelijk verlies van inkomsten. Vanaf 2027 komt hiervoor zo’n 14 miljoen euro per jaar beschikbaar. 

  • Tegemoetkoming certificeringskosten biologisch: Deze tegemoetkoming is bedoeld voor kleinere ondernemingen. De tegemoetkoming wordt nog uitgewerkt. 

3. Steun voor innovaties (managementmaatregelen, stalaanpassingen, mestverwerking) 

Managementmaatregelen en stalaanpassingen kunnen helpen om bedrijfsspecifieke emissienormen voor klimaat en stikstof te behalen. In totaal wil het kabinet de komende jaren 2 miljard euro uitgeven aan innovaties gericht op emissiereductie (stalmaatregelen), mestverwerking en managementmaatregelen. 

  • Er komt een Stimuleringsregeling Managementmaatregelen Veehouderij (SMV). Deze regeling gaat ondernemers belonen voor het behalen van een streefwaarde. De regeling komt in 2027 als eerste beschikbaar voor melkveehouders, daarna ook voor andere veehouders. Voor de SMV is tot en met 2030 164 miljoen euro beschikbaar. 

  • Tot 2035 komt er 1,1 miljard euro beschikbaar voor de aanschaf van integraal duurzame stallen. Of dit een subsidie, een fiscale regeling of een financieringsinstrument wordt, wordt nu nog verkend. Het kunnen ook meerdere instrumenten worden. In het voorjaar van 2027 wordt hierover meer duidelijk. 

  • Om verduurzamingsmaatregelen te kunnen nemen, neemt het kabinet meerdere maatregelen, zoals het invoeren van een rekenkundige ondergrens (RKO), het versneld herstellen van natuur (additionaliteitsplannen) en het opleggen van passende maatregelen. Wanneer een ondernemer via een passende maatregel de opdracht krijgt om een emissiereducerende techniek te installeren, is hiervoor geen vergunning nodig. Het ministerie werkt met provincies aan de uitwerking hiervan. 

  • Er komt meer ruimte voor het produceren van Renure en andere hoogwaardige verwerking van dierlijke mest. 

    • De subsidiemodule Hoogwaardige Mestverwerking (HMV) wordt verlengd tot en met 31 december 2032. Er komen gefaseerde openstellingen. 
    • Voor de opschaling van Renure wordt gewerkt aan een subsidiemodule voor kleinschalige mestbewerkingsinstallaties. Streven is dat deze in het eerste kwartaal van 2027 wordt opengesteld. 
    • Om collectieve mestvergisting te stimuleren, kan vanaf het eerste kwartaal 2027 een aanvraag gedaan worden via het Nationale Groenfonds, om de aanloopkosten van zo’n installatie vergoed te krijgen. 

4. Vergroten afzet van duurzame en biologische producten 

Om de landbouwsector te verduurzamen, is het nodig dat hiervoor waardering en financiering vanuit marktpartijen en consumenten komt. Zo moet bijvoorbeeld de afzetmarkt voor biologische producten vergroot worden. 

  • Met de zuivelketen worden afspraken gemaakt om verduurzaming beter te belonen. Het gaat hierbij om stimuleringsmaatregelen en extra beloningen. 

  • Ook wil het kabinet afspraken maken met de voedselketen om de vraag naar biologische producten te vergroten. 

5. Stoppen of verplaatsen als veehouder 

  • Veehouders die willen stoppen met het houden van vee, kunnen gebruik maken van vrijwillige regelingen. Houdt het overzicht met regelingen en ondersteuning in de gaten om te zien wanneer er een regeling opengaat. 

  • De komende jaren blijft er ook ondersteuning voor veehouders die willen verplaatsen vanuit zones rondom natuurgebieden naar een plek daar verder bij vandaan. Insteek is dat er een nieuwe verplaatsingsregeling komt voor veehouders, die lijkt op de huidige Landelijke verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting (LVVP). Ondanks zo’n regeling zal moeilijk blijven om het bedrijf te verplaatsen: er moet zelf een plek gevonden worden voor deze verplaatsing. Ook moet er een passende natuurbeschermingsvergunning op de nieuwe locatie aanwezig zijn.