Melkveehouders kunnen vrijblijvend een eerste inzicht krijgen waar zij staan ten opzichte van de bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof en klimaat. Dit kan via de KringloopWijzer, of een vergelijkbaar instrument.
Op deze pagina lichten we toe wat de KringloopWijzer is. We geven uitleg hoe de KringloopWijzer is te gebruiken om een eerste indruk te krijgen van de bedrijfsspecifieke emissies per fosfaatrecht. Een uitgebreidere instructie staat hieronder in de pdf. Deze is te downloaden.
Wat is de KringloopWijzer?
De KringloopWijzer is een rekeninstrument dat gezamenlijk is ontwikkeld door Wageningen University en Research (WUR) ende melkvee- en zuivelsector. De rekenregels in de KringloopWijzer zijn wetenschappelijk onderbouwd door WUR. De KringloopWijzer geeft melkveehouders inzicht in de milieu- en klimaatprestaties van hun bedrijf. Het is voor melkveehouders een bekend instrument dat verplicht moet worden ingevuld, zodra er melk geleverd wordt aan een zuivelonderneming die lid is van de Nederlandse Zuivel Organisatie.
Hoe meer gegevens worden ingevoerd, hoe betrouwbaarder de uitkomst is. Gegevens zijn grotendeels geautomatiseerd beschikbaar. Dat kan bijvoorbeeld via een machtiging aan leveranciers en een koppeling met het eigen bedrijfsmanagementsysteem.
Meer informatie over de KringloopWijzer staat op mijnkringloopwijzer.nl.
Waarom is het belangrijk om inzicht te hebben in bedrijfsspecifieke emissies?
Uiterlijk in 2035 moeten alle melkveehouders aan bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof en klimaat voldoen. Voor melkveebedrijven gelden normen van maximaal 0,164 NH3 en 92 kg CO2-eq. per fosfaatrecht per jaar voor stal- en opslagemissies.
Aan de emissienormen voldoen, vraagt van ondernemers dat zij keuzes maken over de toekomst van hun bedrijf. Daarvoor is het belangrijk dat ondernemers inzicht hebben in wat de normen in de praktijk voor hun bedrijf betekenen. En ontdekken hoe zij stappen kunnen zetten om aan de normen te gaan voldoen.
De bedrijfsspecifieke emissienormen voor stikstof en klimaat zijn op 26 juni 2026 aangekondigd door het kabinet. Het kabinet gaat de komende periode nog gesprekken voeren over wat de normen in de praktijk betekenen voor ondernemers. Ook wordt dan meer bekend welke ondersteuning er beschikbaar komt. Daarna zullen de normen vastgelegd worden in wet- en regelgeving. Hierbij zal ook nog besloten worden welke methode voor het vaststellen van emissies gehanteerd wordt. Dit kan een andere methode zijn dan berekenen via een instrument, zoals de KringloopWijzer.
De KringloopWijzer, of een vergelijkbaar instrument, kan melkveehouders in deze eerste fase wel helpen bij het in beeld brengen wat de aangekondigde normen voor hun bedrijf betekenen.
In welke situaties kan de uitkomst van de KringloopWijzer afwijken van de werkelijke uitstoot?
De KringloopWijzer wordt één keer per jaar aangepast. Daarbij wordt onder andere gekeken naar wijzigingen in emissiefactoren. Een emissiefactor is een vastgestelde rekenwaarde om onder meer de uitstoot van ammoniak te kunnen berekenen. Hiervoor wordt voortdurend onderzoek gedaan. Dat kan leiden tot aanpassing van emissiefactoren, die zijn opgenomen in bijvoorbeeld de Omgevingsregeling of
Nutrient Emissions Model for Agriculture (NEMA). NEMA is het model dat gebruikt wordt om op nationaal niveau de ammoniakemissie te berekenen.
De volgende aanpassingen worden onder andere nog verwacht:
- Emissiearme vloeren: Deze vloeren leveren in de praktijk minder emissievermindering op dan waar de KringloopWijzer van 2026 mee rekent. De daadwerkelijke uitstoot ligt dus hoger.
- Managementmaatregelen: Op dit moment komen nog niet alle inspanningen die door ondernemers worden geleverd, bijvoorbeeld via managementmaatregelen, terug in de nationale monitoringscijfers berekent met NEMA. Er wordt samen met de taakgroep landbouwemissies die het model beheert gekeken of NEMA geactualiseerd kan worden aan de meest recente emissie reducerende maatregelen. Daarvoor wordt een afwegingskader ontwikkeld. Daarbij moet onder andere goed gekeken worden naar wetenschappelijke onderbouwing van de maatregel, borging en negatieve effecten op andere opgaven.
Hoe kan ik via de KringloopWijzer een eerste inzicht krijgen waar ik sta ten opzichte van de bedrijfsspecifieke emissienormen?
Na het volledig invullen van de KringloopWijzer staan alle benodigde emissiegegevens in de rapportage. Het gaat hierbij om de berekende ammoniak- en broeikasgasemissies uit de stal en mestopslag. Het aantal fosfaatrechten dat op het bedrijf rust is te vinden via mijn.rvo.nl. Handmatig moet de totaal berekende emissie gedeeld worden door het aantal fosfaatrechten op het bedrijf.
Een stap-voor-stap instructie is te vinden in het document Instructie Kringloopwijzer.